méichá

ჯენმეი (zhēnméi 珍眉) — ჩინეთის მთავარი საექსპორტო მწვანე ჩაი, „წარბისებრი“ ფოთოლი, გრძელი შემწვარი ტიპის, რომლის სახელი პირდაპირ მიანიშნებს „წარბივით“ დაგრეხაზე. მის ირგვლივ აგებულია სასაქონლო გრეიდების მთელი იერარქია — უმაღლესი tèzhēn-დან ნაცხრომ xiùméi-მდე — რომელიც ათწლეულების განმავლობაში კვებავდა ჩრდილოეთ და დასავლეთ აფრიკის ბაზრებს.

წარმოშობა და ტერუარი

მეიჩას (眉茶) სამშობლო — ე.წ. „მწვანე სამკუთხედი“ სამი პროვინციის: ჯეძიანი, ანხოი და ძიანსი (浙皖赣三角) შესაყარზე. სწორედ აქ ჩამოყალიბდა გრძელი შემწვარი მწვანე ჩაის cháng chǎoqīng (长炒青) კულტურა, რომლისგანაც შემდგომი დახვეწის შემდეგ იღებენ „წარბისებრი“ გრეიდების მთელ სპექტრს.

ამ არეალის შიგნით ისტორიულად დამკვიდრდა რეგიონალური სასაქონლო სახელები, რომლებიც, ფაქტობრივად, მეიჩას წარმოშობას აღნიშნავენ:

• თუნლიუ (túnlǜ 屯绿) — ანხოიდან, თუნსი/სიოუნინგის (屯溪/休宁) რაიონიდან; ხუეიჯოუს ჩაის ისტორიული საექსპორტო მარკა, უკვდავყოფილი ფორმულაში „qíhóng túnlǜ“ (祁红屯绿) — „ციხუის წითელი და თუნის მწვანე“.
• ულიუ (wùlǜ 婺绿) და ჟაოლიუ (ráolǜ 饶绿) — ძიანსიდან, უუიუანი/შანჟაოს (婺源/上饶) მაზრები; აქაურ ჩაიზე ამბობენ „chá bù dào wùyuán bù xiāng“ (茶不到婺源不香) — „ჩაი არ იქნება არომატული, სანამ უუიუანს არ მიაღწევს“. დღეს რეგიონი ცნობილია ორგანული მწვანე ჩაის მიწოდებით ევროკავშირისთვის.
• სუეილიუ / ჰანგლიუ / ვენლიუ (suìlǜ / hánglǜ / wēnlǜ 遂绿/杭绿/温绿) — მეიჩას ძირითადი ჯეძიანური სასაქონლო სახელები.

სამკუთხედის ფარგლებს გარეთ, გრძელ შემწვარ მწვანეს, პროვინციული სახელებით (xiānglǜ, èlǜ, qiánlǜ, yùlǜ, shūlǜ — 湘绿/鄂绿/黔绿/豫绿/舒绿), აწარმოებენ როგორც შიდა ბაზრისთვის, ისე ექსპორტზე.

ნედლეული და დამუშავების ტიპი

მთელი კიბის საფუძველია მაოჩა (毛茶) — გადაუმუშავებელი, „უხეში“ ჩაი, გრძელი შემწვარი ტიპის. მისი პროფილი განსაზღვრავს ყველა მომდევნო გრეიდის ხასიათს: „წარბივით“ ძაფად დაგრეხა (条索如眉), ფოთლის მწვანე ზეთოვანი ტონი (绿润), წაბლის არომატი (栗香, lìxiāng) და მკვრივი, გაჯერებული ნაყენი (醇厚).

წარმოება ორ ეტაპად იყოფა.

პირველადი დამუშავება (chūzhì 初制) იძლევა მაოჩას: ფიქსაცია-შემწვარი, დაგრეხა და გაშრობა ცხელი შემწვარი მეთოდით, რაც cháng chǎoqīng-ის ტიპს ქმნის.

დახვეწა-რაფინირება (jīngzhì 精制) აქცევს ჰეტეროგენულ მაოჩას კალიბრირებულ სასაქონლო გრეიდებად. ძირითადი ოპერაციები:

• shāifēn (筛分) — გაცრილვა-კალიბრირება ზომისა და ფორმის მიხედვით;
• fēngshàn (风扇) — გასუფთავება მსუბუქი ფრაქციების გამოსაყოფად;
• jiǎntī (拣剔) — ღეროებისა და დეფექტების ამორჩევა;
• pūhuǒ (扑火) — ფინალური ცეცხლზე შემშრალება-„დაწევა“.

სწორედ ფრაქციებისა და ფორმის მიხედვით დახარისხება — და არა განსხვავებული ნედლეული — წარმოშობს სხვადასხვა გრეიდს: ერთი და იგივე მაოჩა იშლება მსხვილ, თანაბარ ფოთლად, წვრილ მოკრეფილად, მოკლე დაგრეხილ ნაწილაკებად და წვრილ ნაცხრომად.

„წარბისებრი“ ჩაის გრადაციული კიბე

მეიჩას ოჯახი იერარქიულ რიგად განლაგდება უმაღლესიდან უმდაბლესამდე:

თეჯენ (tèzhēn 特珍) — „Special Chunmee“, მეიჩას უმაღლესი გრეიდი: ჯენმეის კლასის ყველაზე თანაბარი და მსხვილი ფოთოლი. მიდის ექსპორტზე, უპირველესად, ჩრდილოეთ და დასავლეთ აფრიკაში.

ჯენმეი (zhēnméi 珍眉, Chun Mee) — ძირითადი საექსპორტო გრეიდი და მთელი კატეგორიის „სახე“. „Chun Mee“-ს სახელით ის მთავარი ჩინური მწვანე ჩაია მაროკოს ბაზარზე და, უფრო ფართოდ, — ქვეყნის მთავარი საექსპორტო მწვანე ჩაი.

ფენგმეი / ჯენმეი-იგლა (fèngméi / zhēnméi 凤眉/针眉, Sowmee/needle) — საშუალო გრეიდი: „წარბისებრი“ ფოთლის უფრო თხელი და წვრილი მოკრეფა.

იუიჩა (yǔchá 雨茶, Young Hyson / „წვიმის ჩაი“) — მოკლე, დაგრეხილი ნაწილაკები, რომლებიც დახვეწისას იცრება; აღსანიშნავია, რომ იუიჩას იღებენ როგორც გრძელი შემწვარი (眉), ისე მრგვალი შემწვარი (珠) ჩაისგან.

გონსი / სიჩუნი (gòngxī / xīchūn 贡熙/熙春, Hyson) — ისტორიული გრეიდი: სწორედ „熙春/贡熙“ იგზავნებოდა მე-18 საუკუნეში ევროპაში, როგორც Hyson, კვალი რომ დატოვა ინგლისურ ჩაის ნომენკლატურაში.

სიოუმეი (xiùméi 秀眉, Sowmee) — ქვედა გრეიდი: წვრილი, მსუბუქი ნაცხრომი.

„წარბისებრი“ ღერძის პარალელურად, არსებობს „მარგალიტისებრი“: ფინგშუი ჯუჩა (píngshuǐ zhūchá 平水珠茶, Gunpowder) ჯეძიანის ფინგშუიდან (შაოსინგი). ეს არის მრგვალი შემწვარი მწვანე (yuán chǎoqīng 圆炒青), დაგრეხილი მკვრივ ბურთულებად „როგორც მარგალიტი“ — „მწვანე მარგალიტი“, დასავლეთში ცნობილი, როგორც „დენთის ჩაი“ მარცვლების ფორმის გამო; ის განთქმულია მრავალჯერადი დასხმისადმი გამძლეობით (耐泡) და ისტორიული ბრენდით 天坛 (Temple of Heaven). დახვეწისას ჯუჩაც იშლება გრეიდებად — საკუთრივ მარგალიტის ჩაი, ასევე იუიჩა და სიოუმეი.

სტანდარტები და ადგილი სისტემაში

მეიჩა მიეკუთვნება გრძელ შემწვარ მწვანე ჩაის და მისი გრადაციები — ჩინეთის საექსპორტო სასაქონლო სისტემის ინსტიტუციონალიზებული ნაწილია, სადაც გრეიდები რაფინირების შედეგით განისაზღვრება (კალიბრირება ფორმის, ზომის, სისუფთავისა და ცეცხლზე გამომშრალობის ხარისხის მიხედვით). სტანდარტიზაციის ლოგიკა აქ — არა ნედლეულის განსხვავება, არამედ გრეიდის განმეორებადობა: მყიდველმა კასაბლანკაში ან დაკარში, წლიდან წლამდე, უნდა მიიღოს ერთი და იგივე „წარბი“ Chun Mee-ს სახელით. (თითოეული გრეიდისთვის კონკრეტული მოქმედი GB/T ნომრები აქ მოყვანილი არ არის, რათა არ იქნას შემოტანილი გადაუმოწმებელი მონაცემები.)

გემო და მოხარშვა

მეიჩას საბაზისო პროფილი cháng chǎoqīng-ის ტიპითაა განსაზღვრული: წაბლის, მოხალული არომატი (栗香), ზეთოვან-მწვანე მშრალი ფოთოლი და მკვრივი, „სხეულიანი“ ნაყენი (醇厚). კიბეზე tèzhēn-დან xiùméi-ისკენ დაშვებისას — ფოთოლი მცირდება, ნაყენი ხდება უფრო მკვეთრი და მარტივი, ქვედა ნაცხრომებში კი იკარგება თანაბრობა.

მაროკოს სტილისთვის, ჩაის ტრადიციულად ხარშავენ მაგრად, უხვად ახალი პიტნითა და შაქრით, მეტალის ჩაიდანში — აქ ფასდება, უპირველესად, ნაყენის მდგრადობა და გაჯერებულობა, და არა ნიუანსები. მეიჩას სუფთა ხასიათის შესაფასებლად, საკმარისია ზომიერი ულუფა, ცხელი (მაგრამ არა აგრესიულად მდუღარე) წყალი და მოკლე ექსპოზიცია: ასე იკითხება, როგორც წაბლის ნოტა, ისე სხეულის სიმკვრივე და დაგრეხის თანაბრობა.

ისტორია და კულტურა

მეიჩა და ჯუჩა — ჩინეთის მწვანე ჩაის ექსპორტის ორი საყრდენი. Hyson-ის „熙春/贡熙“-ის სახელით, უკვე მე-18 საუკუნეში აღწევდა ევროპულ სუფრებთან, მე-20 საუკუნეში კი „Chun Mee“ (ჯენმეი) და „Gunpowder“ (ფინგშუის ჯუჩა) გახდა ცნობადი საერთაშორისო იარლიყები, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ და დასავლეთ აფრიკის ბაზრებზე, სადაც მაროკო მწვანე „წარბისებრი“ ჩაის უმსხვილესი მომხმარებელია. რეგიონალური სახელები — túnlǜ, wùlǜ, ჯეძიანის suìlǜ/hánglǜ/wēnlǜ — აფიქსირებს, რომ ერთიანი საექსპორტო ბრენდის უკან, ხუეიჯოუსა და ძიანსი-ჯეძიანის ტრადიციის კონკრეტული, ისტორიული ჩაის ოლქები დგას.

როგორ განვასხვაოთ და არ აგერიოთ

• „წარბი“ „მარგალიტის“ წინააღმდეგ. მეიჩა — გრძელი, მოღუნული, ძაფად დაგრეხილი ფოთოლი (გრძელი შემწვარი, 长炒青); ჯუჩა/Gunpowder — მკვრივი, მრგვალი ბურთულები (მრგვალი შემწვარი, 圆炒青). ეს არის შემწვარი მწვანეს ერთი ოჯახის დაგრეხის ორი განსხვავებული ხერხი.
• გრეიდი იკითხება ფორმისა და ჰომოგენურობის მიხედვით. უმაღლესი tèzhēn და zhēnméi — თანაბარი, მსხვილი, სუფთა „წარბები“; fèngméi — უფრო თხელი და წვრილი; yǔchá — მოკლე, დაგრეხილი ნაწილაკები; xiùméi — წვრილი, მსუბუქი ნაცხრომი. რაც მეტია მტვერი, ნატეხი და ღერო, მით უფრო დაბალია გრეიდი.
• სახელი ≠ გრეიდი. Hyson/gòngxī — ისტორიული სავაჭრო იარლიყია, და არა „საუკეთესო“ ჩაი; Young Hyson — იუიჩაა. ნუ აურევთ დასავლურ სახელებს ჩინურ გრადაციაში.
• რეგიონალური სახელი — წარმოშობაზე. Túnlǜ, wùlǜ, suìlǜ მიუთითებს, საიდანაა მეიჩა, მაგრამ თავისთავად ისინი არ არიან გრეიდები: თითოეული რეგიონის შიგნით არის tèzhēn-დან xiùméi-მდე მთელი კიბე.
• ტიპი ≠ არომატიზაცია. შემწვარი მეიჩა, თავისი წაბლის ტონით, არ უნდა აირიოს ღუმელზე გამომშრალ (烘青) მწვანეში, რომელიც ჟასმინის ჩაის ბაზას წარმოადგენს: შემწვარს არომატი საგრძნობლად უფრო „ცხელი“ და მკვრივი აქვს.

ასე, „წარბისებრი“ კიბე აღმოჩნდება არა უბრალოდ ჯიშების სია, არამედ საინჟინრო სისტემა: ერთი შემწვარი მაოჩა, რომელიც საცრებითა და გამქროლველებით განლაგებულია განმეორებად სასაქონლო კლასებად, რომლებსაც საუკუნეა, ზიდავს ჩინური მწვანე ჩაის საექსპორტო რეპუტაციას.